حسن بن نوح القمري البخاري

119

كتاب التنوير (فارسى)

ق قراباذين و نيز : قرابادين ، اقرباذين ، اقرابادين : اين واژه را نمىتوان يونانى دانست ، زيرا در صدر جنبش فرهنگى اسلامى بسيارى از كتب طبى و آثار مشاهير پزشكان و استادان نامدار طب يونانى به زبان اسلامى ترجمه شد ، و در ميان اصطلاحات طبى بسيار كه عين لغت يونانى آنها رواج يافت كلمهء قراباذين - بهيچ‌يك از اشكالش - شناخته نبود . حتى مهم‌ترين و نخستين كتاب داروشناسى ، يعنى كتاب ديسقوريدوس - كه در شناخت گياهان داروئى مىباشد - به نام : « الحشائش » - كه ترجمهء نام يونانى آن بود شناخته شد - هيچ‌كس از پزشكان آن را بعنوان ( قراباذين ) نگفت و نشناخت . اما از اوايل سدهء سوم اين كلمه شهرت يافت ، و هريك از پزشكان كه در طب كتابى نگاشته فصل داروشناسى آن را بنام ( قراباذين ) خوانده است . چنان كه شيخ - الرئيس ابو على بن سينا - كه از پزشكان نامدار ماوراء النهر خراسان بوده - فصل داروشناسى كتاب قانون را بعنوان كتاب الاقراباذين گفته ، و جرجانى فصل دارو شناسى ذخيره را قرابادين نوشته . قديم‌ترين قراباذين‌ها قرابادين شاپور پسر سهل رئيس بيمارستان اهواز مىباشد ( كه بنام : « الادوية المركبه » موسوم است ) مىباشد . يك نسخه مخطوط